Strona główna » Blog » Przechowywanie tarcicy dębowej – na czym polega?

Przechowywanie tarcicy dębowej to czynności i warunki, które mają zapewnić drewnu dębowemu odpowiednią jakość podczas składowania po przetarciu w tartaku. Odpowiednie magazynowanie zapobiega uszkodzeniom takim jak pęknięcia, odkształcenia czy rozwój grzybów. W praktyce oznacza to układanie desek dębowych w sposób gwarantujący dobrą wentylację, ochronę przed wilgocią i skrajnymi temperaturami. Dzięki prawidłowemu przechowywaniu tarcica dębowa zachowuje swoje właściwości mechaniczne i estetyczne, co jest niezwykle istotne dla jej późniejszego wykorzystania w stolarstwie lub budownictwie. Zaniedbanie tych zasad może skutkować obniżeniem jakości materiału i stratami finansowymi.

Znaczenie prawidłowego składowania dębowej tarcicy

Drewno dębowe jest materiałem higroskopijnym, co oznacza, że łatwo chłonie i oddaje wilgoć z otoczenia. Właściwe składowanie tarcicy ma ogromne znaczenie dla zachowania parametrów drewna. Jeśli deski dębowe będą przechowywane w zbyt wilgotnym lub źle wentylowanym miejscu, może pojawić się sinizna (nieestetyczne przebarwienia powodowane przez grzyby), pleśń lub nawet insekty atakujące drewno. Z kolei nadmierne przesuszenie na słońcu i wietrze prowadzi do pęknięć i odkształceń. Poprawne przechowywanie – w suchym, przewiewnym magazynie lub ułożone w sztaplach na zewnątrz, ale zabezpieczonych przed opadami – sprawia, że tarcica dębowa utrzymuje optymalną wilgotność i nie traci swoich właściwości. Zachowanie jakości na etapie magazynowania przekłada się na wyższą wartość handlową materiału oraz mniejszą ilość odpadów przy późniejszej obróbce. Dla stolarki i budownictwa oznacza to pewność, że wykorzystane deski będą wytrzymałe, stabilne wymiarowo i pozbawione wad powstałych z winy niewłaściwego składowania. Deski układa się z przekładkami (listwami dystansowymi) zapewniającymi przepływ powietrza między warstwami, co umożliwia równomierne dosychanie materiału. Ważne jest także uniesienie stosu tarcicy nad podłożem (np. na legarach lub betonowych słupkach) oraz osłonięcie go od góry przed opadami, przy jednoczesnym pozostawieniu boków otwartych dla swobodnej cyrkulacji powietrza. Takie działania minimalizują różnice wilgotności w obrębie partii drewna i zapobiegają powstawaniu naprężeń wewnętrznych. Podsumowując, prawidłowe składowanie gwarantuje, że nawet po długim czasie magazynowania dębowe deski zachowają wysoką jakość, nie ulegną biodegradacji i będą nadawać się do zaplanowanego użytku.

Składowanie tarcicy dębowej na wolnym powietrzu

Tarcicę dębową tuż po przetarciu często składuje się na zewnątrz w formie tzw. sztapli. Sztaplowanie to układanie desek w wysokie stosy z użyciem przekładek dystansowych między warstwami. Podłoże powinno być utwardzone i suche – stos umieszcza się na podkładach (legarach) około 50 cm nad ziemią, by deski nie chłonęły wilgoci z gruntu. Istotne jest ułożenie kolejnych warstw tak, aby czoła desek (ich przekroje poprzeczne) były wyrównane lub nieznacznie cofnięte w głąb stosu; zapobiega to gwałtownemu wysychaniu i pękaniu końców. Cały sztapel warto od góry zabezpieczyć np. blachą lub wodoodporną płytą, chroniąc drewno przed opadami atmosferycznymi i bezpośrednim słońcem. Boki stosu pozostają nieosłonięte, co gwarantuje przewiew i stopniowe schnięcie tarcicy w naturalnych warunkach. Taki sposób sezonowania drewna na powietrzu pozwala obniżyć jego wilgotność wstępnie (np. z ponad 30% do ok. 18–20%) przed dalszym dosuszaniem w suszarniach komorowych. Ważne, aby regularnie kontrolować stan tak przechowywanej tarcicy – w razie pojawienia się pleśni lub szkodników należy podjąć działania (np. chemiczne zabezpieczenie) lub poprawić warunki wentylacji. Poprawnie ułożony i zabezpieczony sztapel na wolnym powietrzu może przez wiele miesięcy, a nawet lat, przechowywać tarcicę dębową bez znacznego pogorszenia jej jakości. W warunkach zewnętrznych tempo schnięcia zależy od pory roku – latem drewno schnie szybciej, zimą proces niemal ustaje. Należy też usuwać nadmiar śniegu czy stojącej wody z przykrycia stosu, aby nie doprowadzić do zawilgocenia. Dzięki takiej dbałości, tarcica po sezonowaniu na wolnym powietrzu ma wstępnie obniżoną wilgotność i jest przygotowana do dalszego suszenia lub bezpośredniego użycia w mniej wymagających zastosowaniach.

Magazynowanie suchej tarcicy dębowej pod dachem

Po wysuszeniu tarcicy dębowej do wymaganego poziomu wilgotności (zwykle 8–12% dla celów stolarskich) przechowuje się ją w zamkniętych, suchych magazynach. Taki suchy skład drewna powinien zapewniać stabilne warunki – stałą temperaturę oraz kontrolowaną wilgotność powietrza, aby deski nie chłonęły ponownie wody z otoczenia. Drewno dębowe układa się najczęściej na legarach lub regałach, z zachowaniem odstępu od podłogi i ścian, co chroni przed podciąganiem wilgoci i ułatwia cyrkulację powietrza wokół materiału. Dobrą praktyką jest ułożenie desek na płasko w stosy, często już bez przekładek (jeśli drewno jest wysuszone i ustabilizowane), lecz w tzw. układzie krzyżowym – kolejne warstwy prostopadle do poprzednich. Sposób ten gwarantuje styk desek z powietrzem, które wpływa na zmianę wilgotności surowca. Suchą tarcicę możemy układać bez przekładek, ale zawsze na legarach zapewniających ruch powietrza. Pomieszczenie magazynowe powinno być przewiewne, ale wolne od przeciągów niosących wilgoć z zewnątrz; często stosuje się wentylację kontrolowaną lub osuszacze powietrza. Ważne jest też, by magazyn chronił drewno przed nagłymi zmianami temperatury (np. mrozem) oraz przed zanieczyszczeniami. Dobrze przechowana sucha tarcica dębowa zachowuje docelową wilgotność, dzięki czemu podczas późniejszej obróbki i montażu nie będzie się wypaczać ani pękać. Przechowywanie pod dachem zapewnia najwyższą jakość surowca do produkcji mebli, podłóg czy innych wyrobów, gwarantując, że drewno dębowe dotrze do klienta w idealnym stanie. Ponadto składowanie tarcicy w magazynie ułatwia zabezpieczenie jej przed przypadkowym uszkodzeniem oraz ułatwia kontrolę jakości (np. pomiar wilgotności przy pomocy higrometrów).

Skutki niewłaściwego przechowywania drewna dębowego

Brak odpowiednich warunków magazynowania może doprowadzić do wielu nieodwracalnych wad drewna, takich jak:

• Skręcanie i wypaczanie – deski przechowywane przy nierównomiernej wilgotności lub nacisku mogą tracić swój prosty kształt, przez co stają się trudne w użyciu;
• Pęknięcia – gwałtowne wysychanie końców lub stron desek skutkuje rysami i pęknięciami, osłabiającymi strukturę materiału;
• Zsinienie i pleśń – zbyt wysoka wilgotność otoczenia sprzyja rozwojowi grzybów powodujących siniznę (niebieskoszare plamy) oraz pleśń na powierzchni drewna;
• Atak szkodników – drewno przechowywane bez zabezpieczenia może zostać zaatakowane przez owady (np. spuszczel pospolity lub kołatka), które drążą w nim tunele i poważnie je uszkadzają;
• Zgnilizna – długotrwałe składowanie w wilgoci prowadzi do gnicia drewna, co całkowicie dyskwalifikuje je z jakiegokolwiek zastosowania.

Każda z powyższych wad obniża wartość tarcicy i ogranicza możliwości jej wykorzystania. Niekiedy uszkodzenia są tak poważne, że całe partie materiału nadają się jedynie do utylizacji lub jako opał. Dlatego tak ważne jest przestrzeganie zasad prawidłowego przechowywania tarcicy dębowej na każdym etapie – od momentu wyprodukowania w tartaku, poprzez transport, aż po składowanie u odbiorcy końcowego. Ścisła kontrola warunków składowania pozwala uniknąć powyższych problemów i zachować najwyższą jakość cennego dębowego surowca.